دریافت قیمتها در تلگرام

دریافت قیمتها در تلگرام

فائو یا سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد

بورس جهانی شیکاگو

بورس جهانی شیکاگو

فید ماشین

طیوران ابزار

افرند توسکا

سیانس

 تولید صنعتی دی کلسیم فسفات اثرات تغذیه ای فسفر و کلسیم( قسمت اول )
 

تولید صنعتی دی کلسیم فسفات اثرات تغذیه ای فسفر و کلسیم( قسمت اول )

از بین عناصری که به عنوان عناصر پر مصرف (Macroelements) در تغذیه طیور مورد استفاده قرار می گیرند، بیشترین اهمیت را کلسیم و فسفر دارند. استخوان ها محل اصلی ذخیره مواد معدنی مخصوصاً کلسیم ، فسفر و منیزیم می باشند. پوسته تخم مرغ مقدار زیادی کلسیم، فسفر و منیزیم می باشند . پوسته تخم مرغ مقدار زیادی کلسیم به صورت کربنات دارد . از طرف دیگر زرده تخم مرغ حاوی مقدار فراوانی فسفر و گوگرد است . همچنین فسفر در متابولیسم مواد قندی و چربی های ذی مدخل و در ترکیب برخی پروتئین ها نیز وجود دارد . نقش اساسی کلسیم در انعقاد خون غیر قابل تردید است .کمبود کلسیم و فسفر در طیور جوان منجر به اختلالات شدید استخوانی و تاخیر در رشد بدن و نزد مرغ های تخمگذار منجر به کاهش و سپس توقف تخمگذاری می گردد و چنانچه تخم مرغی نیز بدست آید ، پوسته آن فاقد استحکام خواهد بود. مرغان تخمگذار همیشه در معرض کمبود کلسیم هستند. پوسته آهکی هر تخم مرغ حدود 56 گرمی حدود 2 گرم کلسیم و 115/0 گرم فسفر دارد به این ترتیب مرغی که 200 عدد تخم می گذارد حدود 1 کیلوگرم کربنات کلسیم نیاز دارد که با پوسته تخم مرغ از بدن خارج می شود.
برای جذب بهتر کلسیم ، باید نسبت مناسب فسفر و کلسیم در جیره غذایی طیور وجود داشته باشد و این نسبت در جذب هر دو عنصر نقش اساسی دارد. مراجع مختلف برای نژاد های گوناگون طیور ، مقادیر متفاوتی از نسبت Ca/P را گزارش کرده اند . نسبت بین این دو عنصر از 3/1 تا 4 متغیر می باشد . به این ترتیب تنها با افزایش کلسیم به جیره طیور نمی توان افزایش نیاز حیوان به کلسیم را تامین کرد . به عنوان مثال گرچه حدود 70% کلسیم پوسته تخم مرغ از کلسیم جیره تامین می شود ولی باید توجه داشت که قسمت زیادی ایز این کلسیم ابتدا به شکل فسفات کلسیم در استخوان جایگیزین شده و سپس این کلسیم وارد خون شده و به مصرف تشکیل پوسته تخم مرغ می رسد . برای تامین میزان فسفر مورد نیاز حیوان باید به قابلیت جذب ماده حاوی فسفر توجه داشت . توجه به همین پارامتر است که جیره نویسان را بر آن می دارد تا از میزان فسفر آلی (Organic) در مواد اولیه گیاهی خوراک برای طیور صرفنظر کرده و فسفر معدنی (حدود 60%-40% فسفر کلی جیره است ) را برای فرمول نویسی در نظر بگیرند از طرف دیگر ، از بین منابع معدنی نیز قابلیت جذب فسفر برای کلیه منابع یکسان نیست . یکی از مهمترین عواملی که سبب جلوگیری از جذب کلسیم و فسفر در بدن حیوان میگردد وجود فلوئور در مقادیر بیش از حد معین می باشد. به عنوان مثال استفاده از خاک فسفات بدلیل وجود فلوئور زیاد و غیر قابل جذب بودن فسفر آن امروز منسوخ گشته و دی کلسیم فسفات به عنوان یکی از اصلی ترین منابع تامین فسفر و کلسیم جیره ، مقبولیت عام یافته است .
متخصصین تغذیه دام عقیده دارند باید در استفاده از مواد فسفردار که برای غذای دام و طیور تهیه نشده ویژگیهای منطبق با معیارهای علمی را ندارد با وسواس و احتیاط فراوان برخورد کرد. سنگ های فسفری ، کودهای فسفری و فسفرهای صنعتی ممکن است دارای فسفر کافی باشند ولی همراه آنها مواد سمی وجود دارد که زیانهای آنها بیش از خواص مفید تغذیه ای این مواد برای دام و طیور می باشند. در مرغداریهای صنعتی از نژاد های اصلاح شده استفاده می شود و این نژادها از نظر تغذیه حساس و احتیاج به انرژی، پروتئین ، ویتامینها ، مواد کانی و فسفر کافی با کیفیت مطلوب دارند. نژادهای خالص به مواد اولیه ای که در جیره غذایی شان به کار می رود حساسیت زیادی دارند زیرا دارای توان رشد سریع و تولید فراوان هستند. همچنین گله های مرغ اصلاح شده به علت تغییراتی که از نظر ژنتیک در آنها بوجود آمده است نسبت به عوامل استرس زا بسیار حساس هستند. این عوامل مانند تغییر حرارت محیط زیست ، دست کاری کارگران ، نامناسب بودن کیفیت غذا و همچنین مسمومیت های غذایی و امثال آنها می باشند که اغلب در مرغداریهای صنعتی به علت ضعف مدیریت به طور وسیع به چشم می خورد . استفاده از مواد فسفردار با کیفیت پایین و نامطلوب در گله های مرغ بسیار زیان آور است زیرا ناخالصی این نوع مواد حاوی فسفر سبب بروز عوارضی در سوخت و ساز بدن (Metabolisim) ، شکل گیری استخوان ها ، عملکرد کلیه ها و کبد پرندگان می گردد. همچنین سبب از دست دادن قابلیت طیور برای مقاومت در برابر استرس های محیطی و زیستی مانند حرارت و عوامل بیماری زا مانند عفونتهای ویروسی و میکروبی می گردند. در کارخانجات تولید خوراک دام و طیور، میزان فسفر مورد نیاز در خوراک طیور از مواد فسفر دار آلی (40%-30% از منابع گیاهی و 20%-10% از منابع حیوانی ) مورد محاسبه قرار نگرفته و فقط فسفر اضافه شده از منابع معدنی را مورد محاسبه قرار می دهند . برای تغذیه متعادل در دام ، فسفر بر اساس میزان سرعت ورود ماده مورد نیاز بدستگاه گردش خون و بافتها یا دسترسی زیستی (Bioavailability) آن مورد استفاده قرار می گیرد و معمولاً متخصصین تغذیه دام و طیور برای گرفتن نتیجه مطلوب میزان مورد استفاده از آن را در جیره غذایی 20%- 10% بیشتر از رقمی که توسط شورای ملی تحقیقات آمریکا (NRC) توصیه شده ، در نظر می گیرند، به عقیده این متخصصین میزان توصیه شده NRC حداقل میزان مورد نیاز است که طی آثار آن کمبود فسفر ظاهر نمی شود. باید توجه داشت تعادل بین کلسیم و ویتامین D در قابلیت استفاده حیاتی فسفر موثر بوده و باید در هنگام جیره نویسی به این موضوع توجه نمود. آزمایش بر روی خاکستر استخوان هم برای تعیین میزان اولیه دوز لازم و همچنین برای قابلیت نسبتی استفاده حیاتی از فسفر در یک ماده اولیه استاندارد مورد عمل قرار می گیرد.
حضور فلوئور در منابع تامین فسفر سبب باند کردن فسفر شده و دارای مسمومیت شدید می باشد اگر تجزیه شیمیایی نشان دهد که نسبت F/P کمتر از 100 است ، این ماده قابلیت بیولوژیکی نداشته و نباید مورد استفاده در تغذیه دام و طیور قرار گیرد . علاوه بر این میزان آب تبلور موجود در محصول عرضه شده از اهمیت خاصی برخودار بوده و قابلیت جذب محصولات با میزان کافی آب تبلور(1)* (و نه رطوبت فیزیکی ) بالاتر از محصولات بدون آب تبلور می باشد . بنابراین نحوه خشک شدن محصول در فرآیند تولید از اهمیت خاصی برخوردار است . با توجه به نحوه تغذیه طیور ، انواع دانه ای (گرانول) معمولاً نسبت به پودر ارجحیت دارد . همچنین یکنواختی در محصول عرضه شده ،اهمیت فراوانی داشته و از اینرو در فرایند تولید باید امکانات لازم جهت تضمین ثبات کیفیت و آنالیز شیمیایی وجود داشته باشد .
روشهای تولید دی کلسیم فسفات و اهمیت فلوئورزدایی
امروزه دو روش اساسی برای تولید DCP مورد استفاده قرار می گیرد.
1- سنگ فسفات پس از خرد شدن در اسید هیدروکلریک حل شده و پس از فیلتر کردن ، با اشباع مایع از یون کلسیم می توان دی کلسیم فسفات را کریستالیزه و فیلتر کرد . این محصول میانی پس از خشک شدن و گرانول سازی می تواند به عنوان فرآورده نهایی مورد استفاده برای خوراک دام و طیور قرار گیرد.
2- از واکنش اسید فسفریک با منبع تامین کننده کلسیم (کربنات کلسیم ، آهک و...) و سپس خشک کردن گرانول سازی دی کلسیم فسفات استحصال می گردد . این روش با توجه به مواد اولیه مصرفی در ایران مقبولیت یافته است . با توجه به استفاده از خاک فسفات در فرآیند تولید اسید فسفریک و حضور فلوئور به عنوان یکی از اجزا اصلی تشکیل دهنده خاکهای فسفاته (که معمولاً به صورت فلوروآپاتیت می باشند) این اسید همواره حاوی مقادیر زیادی فلوئور می باشد . به عنوان مثال اسید تولیدی مراکش ، اردن و یا فلوریدا حدود4/0 تا1/1% ، خاک فسفات اسفوردی حدود 9/2% و اسید فسفریک تولیدی در مجتمع پتروشیمی رازی بیش از 1% فلوئور دارد. این مقادیر بسیار بالاتر از آن است که بتوان محصول دی کلسیم فسفات با نسبت P/F >100 تولید کرد. باید توجه داشت بیشتر بودن نسبت P/F از صد در کلیه مراجع برای فسفاتهای گرید خوراک دام و طیور به عنوان حداقل مورد تایید قرار گرفته است . با این ترتیب :اسید فسفریک تهیه شده به روش تر به عنوان ماده اولیه تولی کودهای فسفاته که در مقیاس وسیع در سطح جهانی مورد استفاده قرار گرفته و در ایران نیز علاوه بر تولید ، وارد هم می گردد نمی تواند مستقیماً مورد مصرف کارخانجات تهیه مکمل خوراک دام و طیور قرار گرفته و ضروری است قبل از مصرف تحت فرایند فلوئورزدائی قرار گیرد.
روشهای مختلف فلوئورزدایی در کارخانجات صنعتی پیشرفته
برای فلوئورزدایی اسید فسفریک در مقیاس صنعتی دو روش عمده مورد استفاده قرار می گیرد:
1- با افزودن مخلوط سیلیکات سدیم، هیدروکسیدسدیم و کربنات کلسیم به اسید گرم ، فلوئور موجود در اسید به شکل ترکیبات حاوی فلوئور رسوب کرده و پس از فیلتر کردن و جداسازی این رسوب می توان به اسید فلوئورزدایی شده دست یافت . این روش قدیمی تر بوده و نیاز به سرمایه گذاری سنگین برای فیلتر کردن اسید گرم در حجم زیاد دارد .
2- در روش جدیدتری که در اکثر کارخانجات مدرن جهان مورد استفاده قرار میگیرد ، پس از افزودن سیلیس فعال به اسید گرم و ایجاد شرایط خاص ترکیبات فرار فلوئور تشکیل و یا جمع آوری گازهای حاوی فلوئور و شستن آن در اسکرابرها ، فلوئور موجود در اسید به شکل اسید فلوئوسیلیسیک از آن جدا و اسید فلوئورزدایی شده بدست می آید.
معیارهای لازم برای تولید دی کلسیم فسفات قابل مصرف
پروسه کنترل کیفیت : تولید صنعتی و با کیفیتی تضمین شده ((دی کلسیم فسفات )) منحصراً در شرایطی کنترل شده و با دارا بودن حداقل امکانات سخت افزاری و نرم افزاری بشرحی که در زیر آمده است حاصل خواهد شد. در غیراینصورت تولید، سنتی و غیرصنعتی تلقی شده و در قابلیت مصرف آن برای خوراک دام و طیور بایستی تردید نمود.
1- امکانات سخت افزاری
1-1- تولید
1-1-1- تصفیه اسید:
- امکان اندازه گیری میزان جریان اسید پیش از اختلاط با مواد تصفیه کننده.
- امکانات اندازه گیری پارامترهای مربوط به تصفیه (دما، فشار ، میزان جریان) در نقاط مورد نیاز و بحرانی.
- امکانات جداکردن مواد زائد مختلف پس از واکنش های مربوط به تصفیه.
1-1-2- تامین منبع کلسیم :
- امکانات تهیه پودر میکرونیزه با دانه بندی مشخص.
1-1-3- تولید P.C.D :
- امکان اندازه گیری میزان جریان مواد اولیه پیش از اختلاط
- اندازه گیری دما و فشار در نقاط مورد نیاز .
- چگونگی خشک کردن محصول.
- چگونگی تهیه محصول با دانه بندی مشخص.
- نحوه کنترل شدت واکنش و زمان آن در راکتور.
- کنترل یکنواختی واکنش در راکتور و کل فرآیند.
1-2- آزمایشگاه
- تجهیزات و مواد آزمایشگاهی موجود.
- چگونگی تست صحت انجام آزمایشات.
- همکاری با آزمایشگاههای دیگر.
- نقاط و پریود نمونه برداری از خط تولید.
2- امکانات نرم افزاری
2-1- دانش فنی
- دارا بودن فرآیند تعریف شده و مکتوب منطبق بر مبانی علمی .
- لیست آزمایشگاههای مورد نیاز برای بررسی کیفیت محصول در طول خط و آزمایشگاه.
- دارا بودن روشهای مکتوب و تعریف شده برای انجام آزمایشات .
- مشخصات فنی و محاسبات و گواهیهای تطابق تجهیزات با درخواست.
- تعریف شرایط انحراف از فرآیند و بررسی نشانه های هر انحراف و تعریف چگونگی اصلاح آن.
- تعریف نقاط و پریود نمونه برداری و شرح آزمایشهای لازمه بر روی هر نمونه که تضمین کننده تطابق محصول با مشخصات باشد .
- قراردادهای مشاوره تحقیقاتی و توسعه.
2-2- نیروی انسانی
- چارت سازمانی نشان دهنده وجود نیروی انسانی لازم برای انجام عملیات فوق الذکر.
2-3- سوابق و مدارک
- گزارشات تولید.
- گرافهای کنترل تولید از رکوردهای حین ساخت on line
- گزارشهای آزمایشهای انجام شده .
- گزارشهای بررسی نتایج کارکرد.
- گزارشهای رفع نواقص و معایب.
2-4- گواهیها و مدارک
- استاندارد .
- مجوز تولید ، موافقت اصولی ، پروانه بهره برداری از مراجع ذیربط.
- ظرفیت ، سرمایه ثبت شده.
3- بعلاوه تجهیزات و امکانات مناسب بسته بندی محصول امکانات جلوگیری از آلودگی محیط زیست و دارا بودن سیستم های ایمنی لازم نیز از اهم شرایط ضرر تولید می باشد.
4-کنترل کیفیت
(ادامه)